İdari gözetim kararı nedir? Geri Gönderme Merkezinden nasıl çıkılır? İdari gözetim kararına nasıl itiraz edilir? Sulh Ceza Hakimliği başvurusu, deport süreci ve yabancıların hakları hakkında güncel rehber.
İdari Gözetim Kararı Nasıl Kaldırılır?
İdari gözetim kararı, yabancı uyruklu kişilerin sınır dışı işlemleri yürütülürken belirli şartlar altında Geri Gönderme Merkezlerinde (GGM) tutulmalarına ilişkin idari bir tedbirdir. Bu karar kesin değildir. Kanunda öngörülen şartların bulunmaması veya sonradan ortadan kalkması hâlinde, Sulh Ceza Hakimliğine yapılacak itiraz ile kaldırılması mümkündür.
Ancak idari gözetim kararına itiraz ile sınır dışı (deport) kararının iptali farklı hukuki süreçlerdir ve çoğu dosyada her iki işlemin de ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
İdari Gözetim Kararı Nedir?
İdari gözetim, yabancının Türkiye’den sınır dışı edilmesi sürecinde, belirli koşulların varlığı hâlinde geçici olarak özgürlüğünün kısıtlanmasına yönelik idari bir tedbirdir.
Bu karar doğrultusunda yabancı, Geri Gönderme Merkezinde tutulur.
İdari gözetim bir ceza değildir. Amaç, sınır dışı işlemlerinin güvenli ve düzenli şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
Kimler İdari Gözetim Altına Alınabilir?
Her yabancı hakkında idari gözetim kararı verilemez.
Somut olayın özelliklerine göre;
- kaçma veya kaybolma riski bulunduğu değerlendirilenler,
- sahte belge kullandığı iddia edilenler,
- kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından risk oluşturduğu değerlendirilenler,
- sınır dışı işlemlerini engellediği düşünülenler,
- kimlik veya seyahat belgelerini ibraz edemeyen bazı yabancılar
hakkında idari gözetim kararı uygulanabilmektedir.
Her dosyada bu şartların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Geri Gönderme Merkezi Nedir?
Geri Gönderme Merkezleri (GGM), hakkında idari gözetim kararı bulunan yabancıların geçici olarak tutulduğu idari merkezlerdir.
Türkiye’de farklı illerde faaliyet gösteren bu merkezlerde yabancıların sınır dışı işlemleri yürütülmektedir.
İdari Gözetim Kararı Nasıl Kaldırılır?
İdari gözetim kararının kaldırılması için en önemli hukuki yol Sulh Ceza Hakimliğine itirazdır.
İtiraz dilekçesinde;
- idari gözetim şartlarının oluşmadığı,
- ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği,
- kaçma riskinin bulunmadığı,
- sabit adres, aile bağları veya diğer somut durumların dikkate alınmadığı,
- idarenin kararının hukuka aykırı olduğu
gibi hususlar somut delillerle ortaya konulmalıdır.
Her dosya kendi özel şartları çerçevesinde değerlendirilmektedir.
İtiraz Hangi Mahkemeye Yapılır?
İdari gözetim kararına karşı başvuru, kararı veren idarenin bulunduğu yerde görevli Sulh Ceza Hakimliğine yapılmaktadır.
Mahkeme, dosyayı inceleyerek idari gözetim kararının devamına veya kaldırılmasına karar verebilir.
İdari Gözetim Kalkınca Deport Kararı da Kalkar mı?
Hayır.
Bu, uygulamada en sık karıştırılan konulardan biridir.
İdari gözetim kararının kaldırılması yalnızca yabancının Geri Gönderme Merkezinden çıkmasını sağlayabilir.
Ancak sınır dışı (deport) kararı yürürlükte kalmaya devam edebilir.
Bu nedenle birçok dosyada ayrıca sınır dışı kararının iptali davası açılması gerekmektedir.
İdari Gözetim Süresi Ne Kadardır?
Kanun uyarınca idari gözetim belirli sürelerle uygulanabilir ve idare tarafından düzenli olarak gözden geçirilmesi gerekir.
Ancak her dosyanın özellikleri farklı olduğundan, gözetim süresi olayın niteliğine ve yürütülen idari işlemlere göre değişebilir.
İdari Gözetim Altındaki Yabancının Hakları Nelerdir?
İdari gözetim altında bulunan yabancıların;
- avukatla görüşme,
- tercüman talep etme,
- yakınlarına haber verilmesini isteme,
- sağlık hizmetlerinden yararlanma,
- idari gözetim kararına itiraz etme,
- sınır dışı kararına karşı dava açma
gibi temel hakları bulunmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Geri Gönderme Merkezinden nasıl çıkılır?
İdari gözetim kararının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilebilir. Ayrıca dosyanın durumuna göre sınır dışı kararına karşı idare mahkemesinde dava açılması da gerekebilir.
İdari gözetim kararı kaldırılır mı?
Evet. Kanuni şartların oluşmadığı veya devam etmediği durumlarda mahkeme tarafından kaldırılabilir.
İdari gözetim ile deport aynı şey midir?
Hayır.
İdari gözetim, yabancının geçici olarak Geri Gönderme Merkezinde tutulmasına ilişkin idari tedbirdir.
Deport ise Türkiye’den sınır dışı edilmesine ilişkin ayrı bir idari işlemdir.
Sulh Ceza Hakimliği başvurusu yeterli olur mu?
Her dosyanın özelliğine göre değişir. Bazı durumlarda ayrıca sınır dışı kararının iptali davası açılması da gerekir.
Sonuç
İdari gözetim kararı, yabancıların özgürlüğünü doğrudan etkileyen önemli bir idari tedbirdir. Ancak bu karar kesin değildir ve hukuka aykırı olduğu düşünülen durumlarda Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilmesi mümkündür. Bununla birlikte, idari gözetim kararının kaldırılması ile sınır dışı kararının iptali birbirinden farklı hukuki süreçlerdir. Hak kaybı yaşanmaması için dosyanın bütün yönleriyle değerlendirilmesi ve gerekli hukuki başvuruların süresi içinde yapılması büyük önem taşır.
Bu Makale Hakkında
Bu makale Av. Aykut Yavuz tarafından hazırlanmıştır.
Av. Aykut Yavuz; Yabancılar ve Mülteciler Hukuku, Milletlerarası Özel Hukuk, Ceza Hukuku, Aile Hukuku, Miras Hukuku, Sigorta Hukuku ve İş Hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Özellikle tahdit kodlarının kaldırılması, sınır dışı (deport) kararlarının iptali, idari gözetim kararlarına itiraz, ikamet izinleri, çalışma izinleri, vatandaşlık başvuruları, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi ile yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye’deki hukuki işlemleri konusunda müvekkillerine hukuki destek sağlamaktadır.
Yabancılar hukuku, deport kararları, idari gözetim, tahdit kodları ve diğer hukuki konular hakkında daha fazla bilgi almak için Yavuz Legal Hukuk Bürosu’nun resmi internet sitesini ziyaret edebilirsiniz.https://www.yavuzlegal.com
